Biologia - Budowa Komórki

Aparat Golgiego

Komórka grzybowa

aparat golgiego

Aparat Golgiego to organellum występujące powszechnie w komórkach eukariotycznych, służące chemicznym modyfikacjom wytwarzanych przez komórkę substancji, ich sortowaniu oraz dystrybucji w obrębie komórki. Składa się ze stosu spłaszczonych cystern . Organellum zostało odkryte przez Camilla Golgiego w roku 1898. Od nazwiska odkrywcy pochodzi nazwa struktury. Znane są dwie formy aparatu Golgiego, siateczkowa jest charakterystyczna dla komórek zwierząt kręgowych (nie występuje jedynie w oocytach i plemnikach), druga nazywaną łuskowatą albo diktiosomowa występuje w komórkach roślinnych oraz w komórkach zwierząt bezkręgowych. Specyficzną cechą aparatu Golgiego jest to, że posiadają zdolność redukcji azotanu srebra. Enzymami markerowymi (markerami) aparatu Golgiego są: transferaza acetyloglukozaminylowa, pirofosfataza tiaminowa.

Budowa:

  • Występuje w pobliżu jądra komórkowego.
  • Pozostaje w ścisłym związku z siateczką wewnątrzplazmatyczną, lizosomami i plazmolemmą.
  • Aparat Golgiego związany jest z siateczką wewnątrzplazmatyczną szorstką. Zbudowany jest z błon w kształcie cystern i kanalików, ułożonych jeden obok drugiego (diktiosom) i z licznych, ułożonych przy brzegach, pęcherzyków wydzielniczych odrywających się od Aparatu.
  • Aparat Golgiego ma dwie strony:
    • strona cis – zwrócona w kierunku jądra komórkowego. Do niej kierują się pęcherzyki z substatrami przeznaczonymi do przeróbki.
    • strona trans – zwrócona w kierunku błony komórkowej. Ze strony trans uwalniają się pęcherzyki z gotowym produktem zmierzającym w kierunku błony komórkowej lub organelli.
Funkcje:
  • W Aparacie Golgiego zachodzą końcowe etapy białek i lipidów.
  • Gromadzi wydzieliny oraz produkty syntezy białek i lipidów.
  • Synteza składników śluzu.
  • Formowanie pęcherzyków wydzielniczych.
  • Modyfikowanie, sortowanie, pakowanie i kierowanie lipidów oraz białek do miejsc ich przeznaczenia, np. do błony komórkowej.
  • W komórkach roślinnych (w cysternach) produkowana jest celuloza (polisacharyd) do budowy pierwotnej ściany komórkowej.
Gotowe produkty zamykane są w „banieczkach” i w postaci pęcherzyka wędrują do miejsca przeznaczenia. Często ich zawartość wydzielana jest poza obręb komórki. Stąd duża ilość Aparatów Golgiego występuje w komórkach gruczołowych.

Modyfikacje i transport białek wydzielanych przez komórkę:
  • Pęcherzyki zawierające białka odrywają się od kanalików/cystern siateczki wewnątrzplazmatycznej szorstkiej i przemieszczają się do Aparatu Golgiego.
  • W cysternach Aparatu Golgiego białka ulegają modyfikacji (następuje ich fosforylacja lub dołączenie do nich reszty fosforanowej.
  • Gotowe białka są „pakowane” do pęcherzyków odrywających się od cystern Aparatu Golgiego
  • Pęcherzyki przemieszczają się w kierunku błony komórkowej.
  • Przez błonę komórkową zawartość pęcherzyków jest usuwana poza komórkę – na drodze egzocytozy.
Warto wiedzieć:
  • Komórka posiada wiele Aparatów Golgiego, które mogą łączyć się ze sobą.
  • Aparaty Golgiego roślin syntezujące pektyny i przeprowadzające cytokinezę noszą nazwę diktiosomów.

aparat golgiego