Biologia - Budowa Komórki

Mitochondrium

Komórka roślinna

mitochondrium

Mitochondrium stanowi centrum energetyczne komórki. To organellum, w którym odbywa się proces utleniania biologicznego (oddychania wewnątrzkomórkowego). Mitochondria wytwarzają większość komórkowego ATP i są głównym „spożywcą” tlenu w organizmie.

Główne funkcje:

  • Wytwarzanie energii (ATP) w procesie oddychania tlenowego i gromadzenie jej w postaci wysokoenergetycznych wiązań w ATP.
  • Dostarczenie komórce energii (ATP) niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania.
Budowa: PODWÓJNA BŁONA BIAŁKOWO-LIPIDOWA:
  • Mitochondrium otoczone jest przez podwójną błonę białkowo-lipidową.
  • Błona zewnętrzna jest gładka i przepuszczalna dla wielu związków i jonów.
  • Przestrzeń międzybłonowa obejmuje szczelinę pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną błoną oraz światło grzebieni mitochondrialnych.
  • Przestrzeń międzybłonowa jest bogata w H+.
  • Błona wewnętrzna mocno pofałdowana i tworzy, tzw. grzebienie mitochondrialne.
  • W skład błony wewnętrznej wchodzą wyspecjalizowane nośniki i pompy transportujące wybiórczo niektóre substancje.
  • Enzymy katalizujące oddychanie komórkowe oprócz w matrix znajdują się na grzebieniach mitochondrialnych. Te enzymy to syntetaza ATP oraz białka łańcucha oddechowego: cytochromy, oksydaza cytochromowa
  • Mocne pofałdowanie błona wewnętrzna (grzebienie mitochondrialne) znacznie zwiększa powierzchnię, na której mogą znajdować się enzymy – co wpływa na zwiększenie intensywności zachodzących reakcji.
  • Im więcej energii potrzebuje komórka, tym więcej ma mitochondriów i więcej grzebieni w ich wnętrzu.
MATRIX (MACIERZ MITOCHONDRIALNA)
  • Matrix jest płynną substancją wypełniającą wnętrze mitochondrium. Przypomina cytoplazmę komórki.
  • W niej znajdują się wiele kopii kolistej cząsteczki DNA (genom mitochondrialny), liczne rybosomy i enzymy.
  • Enzymy katalizujące oddychanie komórkowe oprócz na grzebieniach mitochondrialnych znajdują się w matrix.
  • Enzymy rozpuszczone w matrix to enzymy cyklu kwasu cytrynowego i cyklu mocznikowego.
DNA I RYBOSOMY
  • Obecność DNA i rybosomów czyni mitochondrium strukturą autonomiczną – niezależną od funkcji jądra
Oddychanie komórkowe:
  • Do przebiegu reakcji oddychania komórkowego niezbędny jest tlen.
  • Reakcje oddychania tlenowego dostarczają komórce znacznych ilości energii.
  • Enzymy katalizujące oddychanie komórkowe znajdują się w matrix oraz na grzebieniach mitochondrialnych.
  • Im więcej energii potrzebuje komórka, tym więcej ma mitochondriów i więcej grzebieni w ich wnętrzu.
Warto wiedzieć:
  • Mitochondria nie występują we wszystkich komórkach eukariotycznych. Wyjątkiem są erytrocyty ssaków, które je utraciły wskutek specjalizacji.
  • Nowe mitochondria powstają zazwyczaj poprzez wzrost i podział już istniejących.
  • Mitochondria dzielą się nie tylko podczas podziałów komórkowych.
  • Wnętrze komórki wypełnione jest substancją białkową.

mitochondrium