Biologia - Budowa Komórki

Siateczka śródplazmatyczna

Komórka roślinna

siateczka śródplazmatyczna

Siateczka śródplazmatyczna (retikulum endoplazmatyczne) to struktura błoniasta występująca we wszystkich rodzajach komórek jądrzastych (komórkach protistów, grzybów, roślin i zwierząt). Tworzy ją złożony trójwymiarowy system kanalików, rozgałęzionych rurek i pęcherzyków. Siateczka zwiększa powierzchnię wewnętrzną komórki, dzieli cytozol na przedziały (w których zachodzą przeciwstawne reakcje) oraz wyznacza przebieg transportu substratów i produktów procesów zachodzących w komórce. Siateczka utrzymuje łączność z otoczką jądrową i błoną komórkową. Wyróżniamy dwa rodzaje siateczki:

  • Siateczkę śródplazmatyczną szorstką – pokrytą rybosomami
  • Siateczkę śródplazmatyczną gładką – pozbawioną rybosomów
Wzajemny stosunek ilościowy obu form (rodzajów) siateczki jest zmienny i zależy od rodzajów procesów zachodzących w danym momencie w komórce. Siateczkę śródplazmatyczną szorstką utworzona jest z głównie z cystern. Występuje w komórkach szybko rosnących (gdzie zachodzi biosynteza białka) oraz wydzielających enzymy białkowe. Przykładami takich komórek są m.in. neurony oraz komórki gruczołowe trzustki (wydzielają enzymy trawienne). Funkcje siateczki szorstkiej:
  • syntezowanie i modyfikowanie białek
  • współdziała z Aparatem Golgiego w transporcie substancji powstających w komórce
Siateczkę śródplazmatyczną gładka występuje zazwyczaj w postaci rurek. Spotykamy ją głównie w komórkach, w których powstają liczne substancje niebiałkowe. Przykładami są: komórki gruczołowe jąder, komórki śluzowe żołądka i jelita, komórki tkanki tłuszczowej (umożliwia syntezę tłuszczów). Funkcje siateczki gładkiej:
  • Synteza lipidów, steroidów, kwasu askorbinowego
  • Detoksykacja (unieczynnienie substancji toksycznych)
  • Rozkład glikogenu
  • Regulacja poziomu wapnia w cytoplazmie (gromadzenie i uwalnianie jonów Ca2+)